Poniżej przedstawiamy nasze wnioski do planowanego remontu linii tramwajowej na Trasie W-Z oraz odpowiedzi na nie. Przy okazji dziękujemy Tramwajom Warszawskim za sprawnie przeprowadzone konsultacje, które powinny pomóc uczynić Trasę W-Z po remoncie bardziej przyjazną dla pasażerów.

Wnioski Zielonego Mazowsza

SRN/08/0402/05/HP, 29 sierpnia 2008 r.

Do: Tramwaje Warszawskie Sp. z o.o.

Dziękujemy za zaproszenie do konsultacji projektu "Zaprojektowanie i wykonanie remontu i rozbudowy trasy tramwajowej W-Z w Warszawie, etap II".

Uważamy ten projekt za duży krok w kierunku stworzenia nowoczesnego systemu komunikacji tramwajowej w Warszawie. Doceniamy również decyzję o stworzeniu nowych standardów jakościowych projektowania przystanków. Dzięki temu w Warszawie powinny powstać nowoczesne przystanki, nie ustępujące w niczym nowym przystankom w takich miastach jak Zurych czy Paryż.

Pragniemy jednak zgłosić parę uwag, które powinny przyczynić się do udoskonalenia efektu końcowego projektu:

- Organizacja ruchu przy skrzyżowaniu al. Solidarności z ulicą Józefa Sierakowskiego powinna zakładać wpuszczenie ruchu rowerowego z mostu na planowaną do realizacji w bieżącym lub przyszłym roku ścieżkę rowerową po północnej stronie al. Solidarności, wg projektu firmy Komprojekt. (wnioskujemy o dopisanie tego zastrzeżenia do punktu 2.1.4);

- Wnioskujemy o wykorzystanie sygnalizacji świetlnej przed wschodnim wyjazdem z TTA do stworzenia przejścia dla pieszych. Wyznaczenie tego przejścia, skróci czas dojścia do przystanku Park Praski (punkt 2.1.4);

- W punkcie 2.1.5 podpunkt „e” omyłkowo użyto sformułowania "wiat przystankowych". Wiaty mają być zastąpione pełnym zadaszeniem przystanku;

- Proponujemy odgrodzenie pasa TTA separatorami (2.4.1);

- Wnioskujemy o zainstalowanie na przystankach miejsc do siedzenia, które uniemożliwiają spanie na ławce (siedzenia oddzielone poprzeczką) (punkt 2.4.2);

- Wnioskujemy o rozważenie wyposażenia przystanków w podświetlone oznaczenie zakazu palenia. Uwidocznienie tego zakazu jest ważne ze względu na przewidywane zadaszenie przystanku na całej długości i szerokości. (punkt 2.4.2);

- Wnioskujemy o wyposażanie przystanków w monitoring. Powinien on zostać zamontowany np. pod zadaszeniem. (punkt 2.4.2);

- W projekcie powinien znaleźć się zapis o miejscu, w którym zostanie zlokalizowana informacja przystankowa i taryfowa ZTM oraz mapy komunikacji miejskiej w Warszawie. Wnioskujemy, aby te tablice informacyjne umieścić przy samym wejściu na przystanek, co umożliwiałoby szybkie sprawdzenie, czy ma się powód, by wejść na przystanek. W przypadku przystanków z dojściem z dwóch stron, tablice powinny być umieszczone na obu końcach. (punkt 2.4.2);

- W przypadku wykonania przezroczystego zadaszenia przystanków, wnioskujemy o zastosowanie przyciemnianego (matowego) dachu, tak aby uniknąć efektu szklarni w upalne dni. (punkt 2.4.2);

- Wnosimy o zarezerwowanie na przystankach miejsc na automat biletowy oraz ewentualny automat gastronomiczny (punkt 2.4.2);

- Wnosimy o wyposażenie przystanków w kosze na śmiecie umożliwiające ich selektywną zbiórkę w osobnych pojemnikach - na przykład osobne pojemniki lub przegródki na szkło, papier, plastik/metal i odpady pozostałe.

Kosze umożliwiające selektywną zbiórkę odpadów są już coraz powszechniej stosowane na dworcach, peronach kolejowych i przystankach komunikacji miejskiej w krajach UE, np. Niemczech, Belgii. Austrii, Wlk. Brytanii (przykłady na zdjęciach powyżej). Powyższe rozwiązanie wzmocni uzasadnienie zgodności projektu z polityką UE w zakresie ochrony środowiska. (punkt 2.4.2);

- Proponujemy, aby przystanki miały szerokość użytkową co najmniej 3,5 m (zamiast zapisanej szerokości co najmniej 2,5 m), a przystanki z dojściem w innym poziomie niż poziom jezdni - szerokość całkowitą 5 m. Na przystankach na trasie W-Z często można zaobserwować, że powierzchnia przystanku jest za mała w stosunku do liczby pasażerów. W godzinach szczytu na platformach przystanków liczba pasażerów regularnie przekracza pojemność tych przystanków. Powoduje to niebezpieczeństwa oraz utrudnienia w ruch tramwajowym. W związku z tym istnieje konieczność poszerzenia przystanków oraz zapewnienia dojść do przystanków od obu stron przejściami naziemnymi. Dodatkową przestrzeń można uzyskać, ograniczając szerokość pasa ruchu do 2,75 m oraz rezygnując z jednego pasa ruchu przy przystankach Park Praski oraz Metro Ratusz (dwa pasy ruchu przy przystankach Park Praski oraz Metro Ratusz nie są potrzebne gdyż i tak trasa W-Z pomiędzy tymi przystankami jest 1 pasmowa i przesunięcie zwężenia o kilkaset metrów nie spowoduje dodatkowych utrudnień w ruchu) (2.4.2). Zdajemy sobie sprawę, że postulat ten może być niemożliwy do spełnienia na przystankach „plac Zamkowy”, gdzie przekrój pasa drogowego może być niewystarczająco szeroki;

- Proponujemy zwrot Pozostała część nawierzchni peronu przystankowego z materiału uzgodnionego z Biurem Architektury i Planowania Przestrzennego zastąpić sformułowaniem Pozostała część nawierzchni peronu przystankowego z materiału innego niż kostka Bauma, preferowany materiał to zaimpregnowane płyty kamienne wybrane po konsultacji z Biurem Architektury i Planowania Przestrzennego. (punkt 2.4.2);

- Wnioskujemy o zaprojektowanie i wykonanie bezpośredniego naziemnego dojścia od przystanków tramwajowych Metro Ratusz do Muzeum Niepodległości . (punkt 2.4.6);

- Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta stołecznego Warszawa zakłada wykonanie ścieżki rowerowej na całej długości trasy W‑Z. W studium wykonalności dla projektu „Modernizacja trasy tramwajowej W-Z od pętli Cm. Wolski do Dworca Wileńskiego” wykonanym przez Faber Mausell Polska Sp. z .o.o na stronie siódmej przewidziano "zastąpienie dotychczasowych konstrukcji wsporczych sieci trakcyjnej na odcinku mostowym (od przystanku Stare Miasto do ul. Sierakowskiego) nowymi słupami trakcyjno-oświetleniowymi, na Moście Śląsko-Dąbrowskim zamontowanymi od spodu płyty pomostu – dla zwolnienia przestrzeni chodnika i wprowadzenia ciągów pieszo-rowerowych", co uzasadniono na stronie 11: proponowana w projekcie zmiana sposobu zamocowania słupów trakcyjnych na Moście Śląsko-Dąbrowskim stwarza możliwość wyznaczenia dwóch (obustronnych) ciągów pieszo rowerowych na odcinku od przystanku Stare Miasto do przystanku Park Praski.

Natomiast w projekcie znajduje się jedynie zapis renowacja i malowanie istniejących słupów trakcyjnych i/lub trakcyjno-oświetleniowych. Wnosimy o zastosowanie się do zapisów studium wykonalności w celu realizacji Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta stołecznego Warszawa. (Tablica 3);

- W ostatnich latach zaczęto w Europie zwracać uwagę na fakt, że większość hałasu na mostach i wiaduktach jest generowana od dołu (pod spodem mostu i wiaduktu). Warto uwzględnić ten fakt przy remoncie wiaduktu Pancera i dodatkowo wyciszyć go pod spodem konstrukcji jezdni;

- Wnioskujemy o przewidzenie miejsca na fotoradar na skrzyżowaniu ul. Marszałkowskiej z al. Solidarności, który będzie służył monitorowaniu i karaniu kierowców, którzy wjeżdżają na tory tramwajowe bez możliwości zjechania z nich.

Odpowiedź Tramwajów Warszawskich

Pismo główne

Warszawa, 26.09.2008 r.

Do: Społeczny Rzecznik Niezmotoryzowanych.

Tramwaje Warszawskie Sp. z o.o. pragnie uprzejmie podziękować za przedstawione wnioski do Programu funkcjonalno — użytkowego dla przetargu na „Zaprojektowanie i wykonanie remontu i rozbudowy trasy tramwajowej W-Z w Warszawie, etapu II" przedstawione w wystąpieniu SRN/OS/0402/05/HP z dnia 29 sierpnia 2008 r. Z przyjemnością informujemy, że znaczna część spośród przedstawionych przez Państwa uwag mogła zostać uwzględniona i została zapisana w specyfikacji przetargowej. Jednocześnie informujemy, że w pozostałych przypadkach Państwa uwag nie uwzględniono wprost. Poniżej przedstawiamy opis tych przypadków:

1. Kwestia dojścia od strony wschodniej do przystanków „Metro Ratusz-Arsenał" oraz „Park Praski" została wpisana do Zadania 2 przetargu, które obejmuje prace projektowe. W zadaniu tym znalazły się te roboty, których wycena jest na obecnym etapie trudna do przeprowadzenie i/lub których uzgodnienie może być kłopotliwe w krótkim okresie do rozpoczęcia remontu. Prace te zostaną jednak zaprojektowane i wycenione tak, aby możliwe było ich wykonanie - przy założeniu utrzymania ruchu tramwajowego — po zakończeniu zasadniczej części prac.

2. W odniesieniu do uwagi dotyczącej pkt 2.1.5 ppkt c) pragniemy wyjaśnić, że na przystankach w zespole „plac Bankowy" planujemy zastosować wiaty przystankowe, nie zaś zadaszenia nad całym przystankiem, co wynika z mniejszej skali wymian pasażerskich, ograniczeń w szerokości pasa terenu (po zachodniej stronie) a także braku planów wykorzystania funduszy unijnych dla remontu trasy w ul. Marszałkowskiej. Jednocześnie zapisaliśmy obowiązek uzgodnienia lokalizacji tych przystanków z ZTM, szczególnie pod kątem ewentualnego przesunięcia do skrzyżowania z ulicą Senatorską.

3. Uwagę dotyczącą wprowadzenia monitoringu wykorzystaliśmy poprzez złożenie do Zakładu Obsługi Systemu Monitoringu wniosku o objęcie przystanków monitoringiem. Pismo w tej sprawie przekazujemy w załączeniu.

4. Kwestię lokalizacji informacji przystankowo — taryfowej Wykonawca prac będzie musiał uzgodnić z Zarządem Transportu Miejskiego.

5. Uwzględniliśmy wymóg dostosowania przystanków do montażu automatów biletowych i gastronomicznych w specyfikacji, jednocześnie, wystąpiliśmy do Zarządu Transportu Miejskiego z prośbą o przeprowadzenie działań zmierzających do montażu tych urządzeń. Wystąpienie w tej sprawie przekazujemy w załączeniu.

6. Kwestia szerokości przystanków: dla przystanków w zespole „Park Praski" zapisano wymóg szerokości całkowitej platformy równej 4,5 m, co odpowiada szerokości użytkowej 3,5 m. Dla przystanków w zespole „Metro Ratusz - Arsenał" poszerzenie przystanków (poza strefą zejścia do przejścia podziemnego) stanowi oddzielnie wycenioną pozycję formularza cenowego, co umożliwi prawidłowe rozliczenie prac w przypadku, gdy wykonawcy nie uda się uzyskać zgody na ograniczenie przekroju drogowego niezbędnej dla poszerzenia przystanku.

7. W odniesieniu do nawierzchni przystanku wprowadzono zapis, że powinna być ona wykonana „z uzgodnionego z Biurem Architektury i Planowania Przestronnego materiału o charakterze reprezentacyjnym. Należy uwzględnić, że preferowanym materiałem może być zastosowanie zaimpregnowanego kamienia naturalnego", przy czym zapis ten nie obejmuje pasa przykrawędziowego o szerokości ok. 75 cm, który wykonany ma być z płyt antypoślizgowych oraz płyt z wypustami dla niewidomych.

8. W zakresie przebudowy słupów trakcyjnych na Moście Śląsko - Dąbrowskim celem wyznaczenia ciągów pieszo - rowerowych uprzejmie informujemy, że słupy te znajdują się w dobrym stanie technicznym, który nie uzasadnia ich przebudowy ze względu na potrzeby prowadzenia przewozów tramwajowych.

Jednakże, ponieważ za przebudową taką przemawiają inne przesłanki, wystąpiliśmy do Biura Drogownictwa i Komunikacji z wnioskiem o uwzględnienie tego zadania w Wieloletnim Planie Inwestycyjnym miasta. Kopia tego wystąpienia została Państwu przesłana do wiadomości. Prosimy o monitorowanie sprawy bezpośrednio w BDiK.

Na zakończenie pragniemy raz jeszcze podziękować za zgłoszone przez Państwa uwagi, które były bardzo pomocne dla opracowania takich założeń projektu, które maksymalnie podniosą jakość podróży Pasażerów tramwajów.

Z poważaniem,
Krzysztof Karos
Prezes Zarządu

Wniosek o monitoring przystanków

Od: Tramwaje Warszawskie Sp. z o.o.

Do: Dyrektor Zakładu Obsługi Systemu Monitoringu Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy.

W związku z przygotowywanym przetargiem na zaprojektowanie i wykonanie modernizacji torowisk i przystanków na trasie tramwajowej W-Z (Etap II; odcinek Pl, Bankowy - ul. Jagiellońska). Tramwaje Warszawskie Sp. z o.o. uprzejmie informują, że na przystankach w zespołach „Metro Ratusz - Arsenał", „Stare Miasto” oraz „Park Praski” planowane jest wybudowanie pełnych, obejmujących cały peron zadaszeń powiązanych konstrukcyjnie ze ścianą odgradzającą platformę od przylegającej jezdni.

W związku z powyższym uprzejmie prosimy o uwzględnienie objęcia tych przystanków monitoringiem od początku roku 2011 (2 perony w zespole „Stare Miasto") oraz od początku roku 2010 (4 perony w pozostałych zespołach).

Wniosek o automaty biletowe i gastronomiczne

Od: Tramwaje Warszawskie Sp. z o.o.

Do: Dyrektor Zarządu Transportu Miejskiego.

W związku z przygotowywanym przetargiem na zaprojektowanie i wykonanie modernizacji torowisk i przystanków na trasie tramwajowej W-Z (Etap II: odcinek Pl, Bankowy - ul. Jagiellońska), Tramwaje Warszawskie Sp. z o.o, uprzejmie informują, że na przystankach w zespołach „Metro Ratusz - Arsenał”, „Stare Miasto” oraz „Park Praski” planowane jest wybudowanie pełnych, obejmujących cały peron zadaszeń powiązanych konstrukcyjnie ze ścianką odgradzającą platformę, od przylegającej jezdni.

Po przeprowadzonych konsultacjach społecznych podjęliśmy decyzję o wyposażeniu tych obiektów m.in. w zasilanie ~220V, umożliwiające montaż automatów biletowych i gastronomicznych. W związku z tym, prosimy rozważyć możliwość zakupu i montażu 6 sztuk automatów biletowych na przystankach na ww. odcinku (wstępnie 4 szt. w końcu roku 2009 i 2 szt. w roku 2010 lub na początku 2011), a także wyłonienie firmy zapewniającej i konserwującej automaty gastronomiczne na ww. przystankach.

Wniosek o przesunięcie słupów trakcyjnych

Od: Tramwaje Warszawskie Sp. z o.o.

Do: Dyrektor Biura Drogownictwa i Komunikacji Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy.

W związku z ogłoszonym przetargiem na zaprojektowanie i wykonanie modernizacji torowisk i przystanków na trasie tramwajowej W-Z (Etap II: odcinek Pl. Bankowy - ul. Jagiellońska), Tramwaje Warszawskie Sp. z o. o. uprzejmie informują, że przekazały do organizacji pozarządowych, z którymi jesteśmy w kontakcie, prośbę o uwagi do przygotowywanej specyfikacji.

Na nasze wystąpienie odpowiedziało Stowarzyszenie „Zielone Mazowsze" - Społeczny Rzecznik Niezmotoryzowanych, które przekazało szereg bardzo cennych uwag dotyczących przede wszystkim poprawy jakości obsługi pasażerów na przystankach. Uwagi te w znacznej części uwzględniliśmy, natomiast te, których realizacja leży poza zakresem naszych kompetencji, przekazaliśmy do odpowiednich jednostek miejskich.

W związku z powyższym, pragniemy poinformować, że Stowarzyszenie wstąpiło także o dokonanie przeniesienia słupów trakcyjno-oświetleniowych na Moście Śląsko - Dąbrowskim z chodników na zewnątrz pomostu, co umożliwi wytyczenie na obecnych chodnikach ciągów pieszo -rowerowych. Rozwiązanie takie zostało zasygnalizowane w Studium wykonalności dla projektu modernizacji ww. trasy, niemniej ze względu na bardzo dobry stan techniczny słupów trudną do oszacowania wysokość nakładów związanych z przebudową gniazd na słupy w konstrukcji obiektu oraz mając na uwadze, że wprowadzenie ruchu rowerowego na chodniku nie wpływa na poprawę jakości podróży dla pasażerów tramwajów, w chwili obecnej nie przewidujemy realizacji tego postulatu. Mając jednakże na uwadze, że plany rozwoju sieci dróg rowerowych obejmują wprowadzenie komunikacji rowerowej na Moście Śląsko — Dąbrowskim, a opisane wyżej rozwiązanie zostało zasygnalizowanie w Studium wykonalności, zwracamy się z uprzejmą prośbą o rozważenie możliwości wpisania do Budżetu m. st. Warszawy przebudowy słupów trakcyjno - oświetleniowych na moście - dla potrzeb uruchomienia ciągów pieszo - rowerowych. Inwestycja ta bowiem jest konieczna dla poprawy jakości komunikacji rowerowej, a na komunikację tramwajową ma wpływ ograniczony.

W przypadku pozytywnej decyzji Państwa i uwzględnienia tego zadania w Wieloletnim Planie Inwestycyjnym, Tramwaje Warszawskie Sp. z o.o. służyć będą pomocą, merytoryczną dla jednostki miejskiej, której wykonanie inwestycji zostanie powierzone. W chwili obecnej można jednocześnie stwierdzić, że układ konstrukcyjny sieci trakcyjnej na moście umożliwia wyłączanie pojedynczych par słupów na czas przebudowy pod warunkiem dokonania czasowego przewieszenia na sąsiednie pary słupów. Jednocześnie przekazujemy kopię wystąpień związanych ze sprawą.